Niepokorne komórki tłuszczowe
Co drugi Polak waży więcej, niż powinien. Jaka jest przyczyna nadwagi, która stanowi prostą drogę do otyłości - choroby cywilizacyjnej XXI wieku?
Komórki tłuszczowe, czyli adipocyty, to magazyn niewykorzystanej przez organizm energii. Tyją więc głównie ci, którzy jedzą więcej, niż spalają. Jeśli masz nadwagę, najpierw zweryfikuj swój tryb życia. Jesz dużo - dużo się ruszaj!
Dlaczego tyjemy
Po posiłku glukoza i tłuszcze znajdujące się w jedzeniu docierają poprzez krwiobieg do adipocytów. W tym magazynie zamieniają się w tłuszcz, który dla organizmu jest źródłem energii niezbędnej do wszystkich procesów życiowych. Jeśli odłożony zapas paliwa nie zostanie zużyty, komórki tłuszczowe powiększą się, by go pomieściĆ.Warto wiedzieć, że jedna komórka tłuszczowa jest trzy razy lżejsza od mięśniowej. Gdy zatem w wyniku odchudzania skurczy się (nie zniknie!), nasza waga wcale nie zmaleje. Przeciwnie, może nawet wzrosnąć, jeśli ćwiczymy i przybędzie nam mięśni.
Uwaga na dzieci
Mniej więcej do drugiego roku życia kształtuje się w naszym organizmie liczba komórek tłuszczowych. Potem może ich przybyć w okresie pokwitania. Jeśli szesnastolatek zachowa szczupłą sylwetkę, w dorosłym życiu jego adipocyty powiększą się, ale nie namnożą, nawet gdy utyje. Inaczej jest z otyłymi dziećmi. Jeśli w przyszłości ich adipocyty zostaną dobrze nakarmione, dadzą organizmowi sygnał, że są już przepełnione tłuszczem i trzeba stworzyć następne. Dlatego osobom, które w dzieciństwie przekarmiano, tak trudno jest potem schudnąć.
Ważne hormony
Kobiety mają więcej tkanki tłuszczowej w okolicy pośladków i ud. To zabezpieczenie dla ewentualnej ciąży. U mężczyzn tłuszcz odkłada się głównie na brzuchu. Prawdopodobnie jest to związane z czynnością hormonów męskich. Z tego też powodu panie w okresie menopauzy zaczynają tyć w pasie. Wzrasta bowiem u nich poziom androgenów.
Gen otyłości
Naukowcy odkryli gen odpowiedzialny za powstawanie adipocytów, czyli komórek tłuszczowych. Koduje on białko nazywane PPAR gamma, warunkujące ich rozwój. Adipocyty powstają z komórek odmiany zarodkowej - podobnie jak kości, chrząstki, krew czy naczynia krwionośne. Najpierw tworzy się preadipocyt, potem dojrzała komórka wypełniona tłuszczem. Ta przemiana dokonuje się właśnie dzięki PPAR gammie. Udowodniono, że preadipocyty pozbawione tego białka nie mogą przekształcić się w dojrzałe komórki tłuszczowe.
Jeśli masz tendencje do tycia
Nie przekraczaj 1500 kcal dziennie.
Ogranicz ilość tłuszczu: łyżeczka roślinnego dziennie całkowicie wystarczy.
Nie jedz potraw smażonych.
Nie jedz słodyczy i cukru.
Pij wodę niegazowaną, bo dwutlenek węgla pobudza apetyt, podobnie jak napoje alkoholowe, zwłaszcza piwo.
Jadaj często - co 3, 4 godziny, by organizm nie czuł się “głodzony” i nie musiał gromadzić nadmiaru energii w oczekiwaniu na następny posiłek.
tekst: Anna Lenar
konsultacja: dr Agnieszka Jarosz z Instytutu Żywności i Żywienia
źródło: miesięcznik "Zdrowie"
